ЁЯУЬ рд╕ंрд╕्рдХृрдд рд╢्рд▓ोрдХ (Devanagari)
рди рддрджрд╕्рддि рдкृрдеिрд╡्рдпां рд╡ा рджिрд╡ि рджेрд╡ेрд╖ु рд╡ा рдкुрдиः ।
рд╕рдд्рдд्рд╡ं рдк्рд░рдХृрддिрдЬैрд░्рдоुрдХ्рддं рдпрджेрднिः рд╕्рдпाрдд्рдд्рд░िрднिрд░्рдЧुрдгैः ॥40॥
ЁЯФд IAST Transliteration
na tad asti pс╣Ыthivy─Бс╣Г v─Б divi deveс╣гu v─Б punaс╕е |
sattvaс╣Г prakс╣Ыtijair muktaс╣Г yad ebhiс╕е sy─Бt tribhir guс╣Зaiс╕е || 18.40 ||
ЁЯкФ рд╣िंрджी рдЕрдиुрд╡ाрдж
рдкृрде्рд╡ी рдкрд░, рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдоें рдЕрдерд╡ा рджेрд╡рддाрдУं рдоें рднी
рдРрд╕ा рдХोрдИ рднी рдк्рд░ाрдгी рдирд╣ीं рд╣ै
рдЬो рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рдЗрди
рддीрдиों рдЧुрдгों (рд╕рдд्рдд्рд╡, рд░рдЬрд╕, рддрдорд╕) рд╕े рдкूрд░्рдгрддः рдоुрдХ्рдд рд╣ो।
ЁЯМН English Translation
There is no being on earth, nor among the gods in heaven,
who is completely free
from these three qualities born of material nature —
Sattva, Rajas, and Tamas.
ЁЯза рд╡िрд╕्рддृрдд рд╣िंрджी рд╡्рдпाрдЦ्рдпा (Detailed Hindi Explanation)
рднрдЧрд╡ाрди рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдЗрд╕ рд╢्рд▓ोрдХ рдоें рдПрдХ рдЕрдд्рдпंрдд рдЧूрдв़ рдФрд░ рд╕ाрд░्рд╡рднौрдоिрдХ рд╕рдд्рдп рдк्рд░рдХрдЯ рдХрд░рддे рд╣ैं।
рдЕрдз्рдпाрдп 18 рдоें рдЕрдм рддрдХ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд░्рдо, рдЬ्рдЮाрди, рд╕ुрдЦ, рдХрд░्рддा рдЖрджि рдХो рддीрди рдЧुрдгों рдоें рд╡рд░्рдЧीрдХृрдд рдХिрдпा।
рдЕрдм рд╡े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि —
рдпрд╣ рддीрдиों рдЧुрдг рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╕ृрд╖्рдЯि рдкрд░ рд▓ाрдЧू рд╣ोрддे рд╣ैं।
ЁЯФ╕ “рди рддрджрд╕्рддि” — рдХोрдИ рдЕрдкрд╡ाрдж рдирд╣ीं
рд╢्рд░ीрдХृрд╖्рдг рдХрд╣рддे рд╣ैं:
рди рдкृрде्рд╡ी рдкрд░
рди рд╕्рд╡рд░्рдЧ рдоें
рди рджेрд╡рддाрдУं рдоें
рдХोрдИ рднी рдРрд╕ा рдирд╣ीं рд╣ै рдЬो рддीрди рдЧुрдгों рд╕े рдкूрд░्рдгрддः рдоुрдХ्рдд рд╣ो।
рдпрд╣ рдХрдерди:
рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдХो рддोрдб़рддा рд╣ै
“рдоैं рдЕрд▓рдЧ рд╣ूँ” рдХी рдн्рд░ांрддि рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░рддा рд╣ै
рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рд╡िрдирдо्рд░рддा рд╕िрдЦाрддा рд╣ै
ЁЯФ╕ рдк्рд░рдХृрддिрдЬ рдЧुрдгों рдХा рдк्рд░рднाрд╡
рд╕рдд्рдд्рд╡, рд░рдЬрд╕ рдФрд░ рддрдорд╕:
рдк्рд░рдХृрддि рд╕े рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ैं
рд╢рд░ीрд░, рдорди рдФрд░ рдмुрдж्рдзि рдкрд░ рд╢ाрд╕рди рдХрд░рддे рд╣ैं
рдХрд░्рдо, рд╕ोрдЪ рдФрд░ рдиिрд░्рдгрдп рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं
рдпрд╣ाँ рддрдХ рдХि:
рдЬ्рдЮाрдиी
рддрдкрд╕्рд╡ी
рджेрд╡рддा
рд╕рдм рдЗрди рдЧुрдгों рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рдоें рд░рд╣рддे рд╣ैं।
ЁЯФ╕ рдлिрд░ рдоोрдХ्рд╖ рдХैрд╕े рд╕ंрднрд╡ рд╣ै?
рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ рдиिрд░ाрд╢ा рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдпрдеाрд░्рде рдЬ्рдЮाрди рджेрддा рд╣ै।
рднрдЧрд╡ाрди рдпрд╣ рдирд╣ीं рдХрд╣ рд░рд╣े рдХि рдоुрдХ्рддि рдЕрд╕ंрднрд╡ рд╣ै,
рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдмрддा рд░рд╣े рд╣ैं рдХि:
рдоुрдХ्рддि рдХा рдЕрд░्рде рдЧुрдгों рдХा рди рд╣ोрдиा рдирд╣ीं,
рдмрд▓्рдХि рдЧुрдгों рд╕े рдкрд░े рдЙрда рдЬाрдиा рд╣ै।
ЁЯМ▒ Detailed English Explanation
In this verse, Lord Krishna establishes a universal law of existence.
ЁЯФ╣ No Exception in Creation
Krishna clearly states:
No being on earth
No celestial entity
No god
is entirely free from the influence of the three gunas.
These qualities:
Govern behavior
Shape consciousness
Drive actions
ЁЯФ╣ What This Teaching Means
This verse removes spiritual arrogance.
No one can claim complete purity by birth or status.
Even divine beings function within nature’s framework.
ЁЯФ╣ Transcendence, Not Denial
Liberation does not mean:
Eliminating gunas
Escaping nature physically
It means:
Remaining unaffected by them
Acting with awareness and detachment
Krishna later explains that through bhakti and wisdom, one transcends these gunas.
ЁЯМ╝ рдЬीрд╡рди рдХे рд▓िрдП рд╢िрдХ्рд╖ाрдПँ (Life Lessons)
ЁЯкФ рд╣िंрджी рдЬीрд╡рди-рдкाрда
рдХोрдИ рднी рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рд╣ै
рдпрд╣ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░рдиा рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдкрд░िрдкрдХ्рд╡рддा рд╣ै।рдЧुрдг рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рддे рд╣ैं
рдЙрди्рд╣ें рд╕рдордЭрдиा рдЖрдд्рдо-рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдкрд╣рд▓ा рдЪрд░рдг рд╣ै।рд╢्рд░ेрд╖्рдарддा рдирд╣ीं, рдЬाрдЧрд░ूрдХрддा рдЪाрд╣िрдП
рд╕्рд╡рдпं рдХो рдЧुрдгों рд╕े рдКрдкрд░ рдоाрдирдиा рдЕрд╣ंрдХाрд░ рд╣ै।рдоुрдХ्рддि рдХा рдЕрд░्рде рдкрд▓ाрдпрди рдирд╣ीं
рдмрд▓्рдХि рд╡िрд╡ेрдХ рдХे рд╕ाрде рдХрд░्рдо рдХрд░рдиा рд╣ै।рднрдХ्рддि рд╕े рдЧुрдгाрддीрдд рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╕ंрднрд╡ рд╣ै
рдИрд╢्рд╡рд░ рд╕े рдЬुрдб़ाрд╡ рд╣ी рдЕंрддिрдо рд╕рдоाрдзाрди рд╣ै।
ЁЯМ┐ English Life Lessons
No one is flawless
Acceptance brings humility.The gunas govern human nature
Awareness leads to mastery.Spiritual pride is an illusion
Consciousness matters more than claims.Freedom lies in detachment, not escape
Act without bondage.Devotion leads beyond the gunas
Bhakti is the path of transcendence.
ЁЯФФ рдЖрдзुрдиिрдХ рдЬीрд╡рди рдоें рд╢्рд▓ोрдХ 18.40 рдХी рдк्рд░ाрд╕ंрдЧिрдХрддा
рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें:
рд▓ोрдЧ рдЦुрдж рдХो рд╢्рд░ेрд╖्рда рд╕рдордЭрддे рд╣ैं
рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХ рдЕрд╣ंрдХाрд░ рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै
“рдоैं рджूрд╕рд░ों рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ूँ” рдХी рднाрд╡рдиा рдк्рд░рдмрд▓ рд╣ै
рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ рд╣рдоें рд╕िрдЦाрддा рд╣ै:
рд╣рдо рд╕рднी рдПрдХ рд╣ी рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдЕрдзीрди рд╣ैं।
рдЕंрддрд░ рдХेрд╡рд▓ рдЧुрдгों рдХे рдЕрдиुрдкाрдд рдХा рд╣ै।
рдпрд╣ рд╕рдордЭ:
рд╕рд╣рдирд╢ीрд▓рддा рдмрдв़ाрддी рд╣ै
рдХрд░ुрдгा рд╕िрдЦाрддी рд╣ै
рдЖрдд्рдо-рд╕ुрдзाрд░ рдХी рдк्рд░ेрд░рдгा рджेрддी рд╣ै
ЁЯзШ♂️ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рднрдЧрд╡рдж рдЧीрддा рдХा рдпрд╣ рд╢्рд▓ोрдХ рд╣рдоें рдЕрд╣ंрдХाрд░ рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░рддा рд╣ै।
рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд░рддा рд╣ै рдХि:
рддीрди рдЧुрдг рд╕рд░्рд╡рд╡्рдпाрдкрдХ рд╣ैं
рдХोрдИ рднी рдЙрдирд╕े рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдоुрдХ्рдд рдирд╣ीं
рд▓ेрдХिрди рдЙрдирд╕े рдКрдкрд░ рдЙрдаा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै
рд╕рдЪ्рдЪी рдЖрдз्рдпाрдд्рдоिрдХрддा рдХा рдЕрд░्рде рд╣ै:
рд╕्рд╡рдпं рдХो рд╢ुрдж्рдз рдоाрдирдиा рдирд╣ीं,
рдмрд▓्рдХि рд╕्рд╡рдпं рдХो рд╕ुрдзाрд░рддे рд░рд╣рдиा।
рдЬो рдЧुрдгों рдХो рдЬाрди рд▓ेрддा рд╣ै,
рд╡рд╣ी рдЧुрдгों рдХे рдмंрдзрди рд╕े рдоुрдХ्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।
No comments:
Post a Comment